ChatGPT en andere AI-chatbots zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld, maar volgens experts hangen er wel degelijk risico’s aan vast. Zo zou het regelmatig gebruiken van chatbots leiden tot verminderde cognitieve vaardigheden.
Wie dergelijke tools gebruikt voor het schrijven van essays, het analyseren van data of zelfs gewoon proeflezen, ervaart mogelijks een verminderde capaciteit om zelf kritisch na te denken.
Verminderde cognitieve vaardigheden
Een onderzoek van MIT (het Massachusetts Institute of Technology) toonde al aan dat wie ChatGPT gebruikt bij het schrijven van een essay minder activiteit vertoont in de gebieden van de hersenen verantwoordelijk voor cognitieve verwerking.
Daarbij hebben deze mensen ook meer moeite met het onthouden van AI-gegenereerde informatie, wat de link tussen afhankelijkheid van AI een verminderde cognitieve vaardigheden verder bevestigt.
Bijkomende gevolgen
Ook andere onderzoeken, waaronder van de Carnegie Mellon University en Microsoft, wijzen op hetzelfde risico: overmatig afhankelijk zijn van AI voor het analyseren van gegevens of het controleren van teksten leidt tot een verlaagd kritisch denkvermogen.
Kunstmatige intelligentie verbetert dus wel de efficiëntie, maar is tegelijkertijd een struikelblok, omdat het de betrokkenheid bij een taak belemmert. Op de lange termijn brengt afhankelijkheid van deze technologie dus wel degelijk uitdagingen met zich mee.
‘Cognitieve atrofie’
Experts waarschuwen voor de risico’s van AI-afhankelijkheid, waaronder cognitieve atrofie: de afname van cognitieve vaardigheden door te veel te vertrouwen op artificiële intelligentie. Hetzelfde fenomeen werd al waargenomen bij radiologen die de technologie gebruiken voor het interpreteren van röntgenfoto’s. Opvallend is wel dat sommige artsen hierdoor beter presteerden en andere juist minder goed.
De takeaway is volgens experts dat AI wel degelijk bijdraagt aan betere resultaten, maar ook het leervermogen van gebruikers in het gedrang brengt.
Men waarschuwt daarbij voor het risico op AI-afhankelijkheid bij studenten, die hierdoor mogelijks fundamentele vaardigheden mislopen tijdens hun opleiding en daarna. AI kan dus zeker een meerwaarde zijn voor bedrijven en persoonlijke projecten, zolang men er niet blind op vertrouwt.
