AI laat in elke sector zijn sporen achter en niet in het minst in het onderwijs. Steeds meer studenten maken gebruik van een AI-chatbot als ChatGPT om leerstof op te nemen. Begrijpelijk, want het helpt hen veel tijd besparen. Aan de andere kant ontneemt een AI-functie studenten ook veel vaardigheden en inzicht, omdat ze zelf geen verbanden meer moeten leggen of argumenteren. Het terug invoeren van mondelinge tentamens is in dat opzicht wellicht geen slecht idee.
Negatieve invloed
Verschillende studies hebben al aangetoond dat het gebruik van AI het denkvermogen van studenten negatief beïnvloedt, hoewel andere bronnen dan weer het tegendeel beweren. Jan Bransen, hoogleraar Filosofie van de Gedragswetenschappen aan de Radboud Universiteit, geeft aan dat veel studenten aan de universiteit in Göteborg, Zweden, AI gebruiken om hun kritisch denkvermogen juist te verbeteren. Bijvoorbeeld door aan een AI-bot verschillende varianten van een argument te vragen, om vervolgens zelf te bepalen wat de beste optie is.
Schriftelijke versus mondelinge tentamens
Chatbots als GenAI en andere bieden dus valkuilen, maar ook mogelijkheden. Hoe dan ook zijn docenten het erover eens dat ze studenten als gevolg daarvan anders moeten gaan toetsen, aldus Bransen. Vroeger was het gemakkelijk om op basis van een geschreven opdracht te weten of een student over het nodige kritisch denkvermogen beschikt om op basis van argumenten tot een conclusie te komen. Nu weet je als docent nooit zeker of die conclusie door AI werd opgesteld of niet.
Mondelinge tentamens zouden die zekerheid gedeeltelijk terugbrengen, juist door het rechtstreeks contact tussen student en docent. Het gebruik van een eerder traditionele toetsingsmanier is misschien wel precies wat het onderwijs nodig heeft. Het houdt studenten verantwoordelijk en geeft hen tegelijkertijd een duwtje in de rug om zelfstandig te leren redeneren.
