Hoe kunnen we je helpen?

In 2025 gingen veel bedrijven ervan uit dat kunstmatige intelligentie zelfs op korte termijn zou zorgen voor meer winst en vlottere bedrijfsprocessen. Tools als Microsoft Copilot en ChatGPT werden van de ene dag op de andere razend populair en kregen haast het statuut van wondermiddel. De realiteit is echter anders, zo blijkt uit de resultaten van veel bedrijven.

De meeste uitdagingen van dergelijke tools zijn praktisch van aard. Zo hebben veel AI-applicaties moeite met het kiezen van de juiste reactie in een simpele context die voor de doorsnee medewerker vanzelfsprekend zou zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om nuance in gesprekken, empathie en het juist interpreteren van documenten.

Struikelblokken

Een goed voorbeeld van een bedrijf dat met dergelijke uitdagingen te maken krijgt, is Verizon, dat AI vooral inzet voor routinetaken, zoals het beantwoorden van vragen van klanten. Deze tools misten echter de nodige empathie, waardoor klanten uiteindelijk toch nog menselijke hulp nodig hadden. 

Ook Klarna ondervond al moeilijkheden. Het bedrijf had verwacht dat ze honderden medewerkers in de klantendienst zouden kunnen vervangen door artificiële intelligentie, maar daar kwam weinig van in huis. Bij complexe problemen en vragen wilden klanten immers nog altijd het liefste menselijke hulp en begeleiding.

Specifieke uitdagingen van AI-systemen

Het gebruik van de juiste nuance en stijl bij het geven van antwoorden is ontzettend belangrijk in de context van de klantendienst van een bedrijf, maar juist op dat vlak laat AI vaak te wensen over. Veel tools antwoorden bijvoorbeeld veel te voorzichtig of te beleefd, wat ten koste gaat van de meerwaarde van het gegeven antwoord.

Een voorbeeld: een AI-tool van een kleine wijnwinkel weigerde originele reviews te geven over producten, omdat het te vriendelijk en overdreven objectief wilde zijn. Hierdoor waren de gegeven antwoorden allesbehalve nuttig.

Daarbij bleken bepaalde AI-toepassingen niet consistent en betrouwbaar genoeg voor complexe bedrijfsprocessen. In Canada had een tool bijvoorbeeld de opdracht veiligheidsregels samen te vatten, maar het resultaat bevatte foutieve en zelfs volledig verzonnen informatie.

Een eigen AI-strategie opzetten, hoe doe je dat? In theorie is het eenvoudig, maar in de praktijk stuiten veel bedrijven op uitdagingen. Niet verwonderlijk, want hoewel kunstmatige intelligentie op veel niveaus al helemaal ingeburgerd is in de bedrijfswereld, is het nog altijd een relatief nieuw begrip. Een duidelijke strategie opzetten is dan ook van levensbelang voor succes.

Kernvragen en aandachtspunten bij een AI-strategie

Het opzetten van een eigen AI-strategie steunt op een aantal kernvragen:

• Welke ambities en uitdagingen heeft je bedrijf?
• Welke oplossingen bestaan er om problemen aan te pakken of doelen te bereiken?
• Wat is de impact van het gebruik van AI op medewerkers en de organisatie als geheel?

Tegenwoordig hoeft de zoektocht naar een geschikte AI-tool of toepassing niet lang meer te duren. Aan de andere kant gaat het bij AI om méér dan alleen de gebruikte technologie: het zorgt voor een fundamentele verandering van bestaande bedrijfsprocessen. 

Door alleen te kiezen voor AI-tools die echt iets toevoegen, voorkom je ‘efficiënte inefficiëntie’, een begrip bedacht door onderzoekers Stuart Mills en David Spencer. Dit houdt in dat AI-systemen heel snel en nauwkeurig kunnen werken, maar in de praktijk toch weinig toevoegen, gewoon omdat ze voor onbelangrijke taken gebruikt worden.

Kortom, het belangrijkste is dat bedrijven een AI-strategie opzetten met tools die echt nuttig zijn en pas daarna gaan denken aan automatiseren. De meerwaarde van deze technologie in bedrijven heeft weinig te maken met hoe goed de systemen werken, maar alles met de achterliggende strategie, de mensen die deze tools gebruiken en het doel van de organisatie.

AI-innovatie: top-down en bottom-up

Een ander belangrijk aandachtspunt bij elke AI-strategie is het gebruik van top-down- en bottom-upinnovatie:

• Top-downinnovatie omvat aanpassingen en vernieuwingen vanuit het management van een bedrijf. Hierbij begint men met het opzetten van een strategie, het formuleren van nieuwe richtlijnen, enzovoort.
• Bottom-upinnovatie heeft betrekking op veranderingen op de werkvloer. Vaak gaat het dan om werknemers die bepaalde behoeftes of uitdagingen signaleren en eventueel zelf experimenteren met bestaande mogelijkheden. 

Beide methodes zijn waardevol bij een AI-strategie, want ze zorgen voor het complete plaatje: schaalbaarheid en een duidelijk kader voor de integratie van AI enerzijds en relevantie, snelheid en een groot draagvlak anderzijds.

Hoewel heel wat bedrijven kunstmatige intelligentie inzetten voor het automatiseren van processen, blijft het aantal ‘AI-leiders’ toch beperkt: slechts 15% van de ondernemingen gaan op grote schaal met deze technologie aan de slag. Daartegenover staat wel dat die bedrijven 2,5 keer meer kans hebben op meer dan 10% omzetgroei en drie keer meer kans op winstmarges van minimaal 15%.

Het belang van een duidelijke AI-strategie

Bovenstaande cijfers zijn het resultaat van een onderzoek van IT-service NTT DATA en werden vermeld in het 2026 Global AI Report. De organisatie, die onderdeel is van de Japanse NTT Group, meldt dat de meest succesvolle bedrijven op het gebied van AI in de eerste plaats een duidelijke strategie hanteren. Daarbij spelen ook een doelgerichte end-to-end uitvoering en een goed beheer van de AI-infrastructuur een grote rol bij het succes.

AI-leiders herzien hun belangrijkste basisprocessen volledig met kunstmatige intelligentie en houden zich bezig met de bouw van schaalbare, veilige infrastructuren. Ook opvallend is dat deze bedrijven bestaande medewerkers met ervaring ondersteunen en versterken, in plaats van ze eenvoudigweg te vervangen door AI.

Van pilots naar winst

Abhijit Dubey, CEO van NTT DATA, zegt dat bedrijven er goed aan doen om één of twee domeinen volledig te hervormen door middel van AI, weliswaar met de nodige ondersteuning van partners en het management. Op die manier kunnen AI-leiders hun pilots echt winstgevend maken en hebben ze meteen een grote voorsprong in de markt.

Het onderzoek van het rapport omvatte meer dan 2.500 senior executives in 35 landen (waaronder België, Luxemburg en Nederland) en vijftien sectoren. Juist door de reikwijdte van dit onderzoek bieden de resultaten een betrouwbare basis voor elk bedrijf dat meer wil halen uit kunstmatige intelligentie.

ChatGPT en andere AI-chatbots zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld, maar volgens experts hangen er wel degelijk risico’s aan vast. Zo zou het regelmatig gebruiken van chatbots leiden tot verminderde cognitieve vaardigheden. 

Wie dergelijke tools gebruikt voor het schrijven van essays, het analyseren van data of zelfs gewoon proeflezen, ervaart mogelijks een verminderde capaciteit om zelf kritisch na te denken.

Verminderde cognitieve vaardigheden

Een onderzoek van MIT (het Massachusetts Institute of Technology) toonde al aan dat wie ChatGPT gebruikt bij het schrijven van een essay minder activiteit vertoont in de gebieden van de hersenen verantwoordelijk voor cognitieve verwerking. 

Daarbij hebben deze mensen ook meer moeite met het onthouden van AI-gegenereerde informatie, wat de link tussen afhankelijkheid van AI een verminderde cognitieve vaardigheden verder bevestigt.

Bijkomende gevolgen

Ook andere onderzoeken, waaronder van de Carnegie Mellon University en Microsoft, wijzen op hetzelfde risico: overmatig afhankelijk zijn van AI voor het analyseren van gegevens of het controleren van teksten leidt tot een verlaagd kritisch denkvermogen. 

Kunstmatige intelligentie verbetert dus wel de efficiëntie, maar is tegelijkertijd een struikelblok, omdat het de betrokkenheid bij een taak belemmert. Op de lange termijn brengt afhankelijkheid van deze technologie dus wel degelijk uitdagingen met zich mee.

‘Cognitieve atrofie’

Experts waarschuwen voor de risico’s van AI-afhankelijkheid, waaronder cognitieve atrofie: de afname van cognitieve vaardigheden door te veel te vertrouwen op artificiële intelligentie. Hetzelfde fenomeen werd al waargenomen bij radiologen die de technologie gebruiken voor het interpreteren van röntgenfoto’s. Opvallend is wel dat sommige artsen hierdoor beter presteerden en andere juist minder goed.

De takeaway is volgens experts dat AI wel degelijk bijdraagt aan betere resultaten, maar ook het leervermogen van gebruikers in het gedrang brengt.

Men waarschuwt daarbij voor het risico op AI-afhankelijkheid bij studenten, die hierdoor mogelijks fundamentele vaardigheden mislopen tijdens hun opleiding en daarna. AI kan dus zeker een meerwaarde zijn voor bedrijven en persoonlijke projecten, zolang men er niet blind op vertrouwt.

Tegenwoordig gebruikt al één op de zes bedrijven kunstmatige intelligentie, wat twee keer zo veel is als twee jaar terug. In bepaalde sectoren, zoals accountancy, is dat zelfs één op de drie. De inzet van AI is vooral populair in sectoren die met marketing en sales te maken hebben.

Onderzoeken en cijfers

Textmining en spraakherkenning zijn twee van de meestgebruikte toepassingen van AI in bedrijven, specifiek in functie van marketing, verkoop en administratie, volgens een onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS). Bedrijven van elke omvang zijn AI meer gaan gebruiken, maar de stijging is vooral merkbaar bij ondernemingen met tussen de 50 en 250 werknemers.

Marketing en verkoop

Opvallend is dat 35% van de bedrijven die software of applicaties op basis van AI inzetten dat doen voor verkoop of marketing, gevolgd door 32% voor administratie en andere taken, zoals het wervingsproces van sollicitanten, vertalingen en risicobeoordeling. Op de derde plaats komt AI voor boekhouding en financieel beheer, in 17% van de bedrijven. 

Technologie en andere sectoren

Bedrijven gebruiken AI vooral voor textmining, waaronder het analyseren van content en het creëren van tekst, zowel geschreven als gesproken. In 2025 bedroeg die stijging al 8%. Natural language generation en machine learning zijn, niet verwonderlijk, twee van de meest gebruikte AI-processen. 54% van de IT-bedrijven en ondernemingen in de communicatiesector gebruiken al AI, wat een verdubbeling is in vergelijking met 2023. 

De sectoren die tot nu toe het minste werden beïnvloed door de opkomst van deze technologie zijn de horeca, de logistiek en de bouwnijverheid, maar dat komt gewoon omdat deze branches op zich al minder afhankelijk zijn van hoogtechnologische hulpmiddelen. Volgens experts bestaat de kans echter wel dat daar in de (al dan niet nabije) toekomst verandering in komt.

Met de verbazingwekkend snelle opkomst van AI komen heel wat mogelijkheden, maar ook bezorgdheden. Eén daarvan is de gevolgen van deze technologie voor de carrière van talloze mensen in elke mogelijke sector. Welke van die risico’s zijn reëel en welke doemdenkerij?

Angst voor kunstmatige intelligentie: terecht of niet?

De laatste jaren lijken talloze bedrijven tientallen of zelfs honderden van hun werknemers te ontslaan als gevolg van AI, maar volgens een onderzoek van de Yale University is dat opgeblazen nieuws. De studie wijst uit dat kunstmatige intelligentie nog geen merkwaardige invloed heeft op de werkgelegenheid, althans in de VS.

Aan de andere kant is er wel degelijk een daling, die volgens de onderzoekers echter meer te maken zou hebben met de economische uitdagingen van deze tijd dan met de ontwikkeling van AI-algoritmes. 

Kunstmatige intelligentie, maar geen superbrein

In tegenstelling tot wat veel mensen geloven, hoeft AI geen bedreiging te vormen voor werknemers. Zelfs aan grote taalmodellen of LLM’s (language learning models) als ChatGPT schort er immers nog heel wat. Soms wordt informatie bijvoorbeeld gewoonweg verzonnen. 

In een studie die begin 2025 uitkwam, toonden onderzoekers zelfs aan dat chatbots bij het zoeken naar informatie op het internet in 60% van de gevallen ernstige fouten maken. Allesbehalve een alleskunner dus.

Toekomstmuziek

De conclusie van veel experts is dat de bestaande AI-technologie helemaal niet kan tippen aan de menselijke cognitieve capaciteiten. Zelfstandig denken is er bijvoorbeeld nog lang niet bij. 

Die consensus is zo wijdverspreid dat zelfs grote namen in de AI-sfeer, waaronder Yann LeCun, het domein verlaten en zich liever bezighouden met andere projecten. Hoe ingrijpend kunstmatige intelligentie dus ook mag zijn, het kan nog jaren of zelfs decennia duren voor AI-gestuurde robots als surrogaat kunnen dienen voor menselijke werknemers.

2026 belooft een belangrijk jaar te worden voor de ontwikkeling van AI, want steeds meer bedrijven zullen er gebruik van maken. In dit artikel gaan we dieper in op een aantal unieke trends.

1. Efficiëntie wordt belangrijker dan schaal

Bij AI in bedrijven ligt de focus steeds vaker op het verminderen van het energieverbruik, de doorlooptijd en de kosten. Bedrijven houden zich liever bezig met het optimaliseren van bestaande AI-modellen, in plaats van meer rekenkracht op te bouwen. Met andere woorden: artificiële intelligentie zal niet lang zomaar een leuk speeltje blijven, maar echt een aangepast bedrijfshulpmiddel worden.

2. Nieuwe Europese AI-regels

Zowel de AI Act als de Cloud & Ai Development Act zullen in 2026 voor een veel duidelijker framework zorgen waarin AI zich in Europa kan ontwikkelen. Dit heeft een invloed op de manier waarop bedrijven AI gebruiken. Zo moeten ondernemingen kunnen bewijzen waar data precies is opgeslagen, hoe men workloads beschermt en hoe men de risico’s beperkt.

3. AI in 2026: specifiek en compact

Algemene, grootschalige taalmodellen maken in 2026 vaker plaats voor kleine, domeinspecifieke oplossingen bedoeld voor één of een aantal taken. Dergelijke AI-tools zijn sneller te trainen, maar ook gemakkelijker te controleren en zorgen daarbij voor betere resultaten. Deze aanpak wordt nu al vaak gecombineerd met multi-agentsystemen, waarbij meerdere tools samenwerken aan één taak.

4. AI als fundamenteel onderdeel van bedrijven

Kunstmatige intelligentie wordt steeds belangrijker als onderdeel van de besluitvorming in bedrijven, vooral in de industrie, energie, mobiliteit en logistiek. Organisaties of processen waarbij veiligheid, privacy en snelheid cruciaal zijn, zullen artificiële intelligentie in 2026 kortom goed kunnen gebruiken.

5. Europese initiatieven

Veel van de belangrijkste AI-initiatieven ter wereld vinden plaats in West-Europa, van nieuwe datacentra tot cloudprojecten en onderzoeksfaciliteiten. België wordt bijvoorbeeld geleidelijk aan getransformeerd tot een van de belangrijkst AI-hubs ter wereld, terwijl in Nederland de focus ligt op wetenschappelijke en industriële AI-toepassingen.

Amerikaanse chipproducent Nvidia is een grote naam in de techsector en stelt ook in 2025 niet teleur. Het bedrijf heeft het afgelopen kwartaal al 65% meer winst geboekt dan vorig jaar. De laatste maanden lag die omzet rond de $57 miljard of net geen €50 miljard. Hiermee is Nvidia het meest waardevolle bedrijf ter wereld.

Verkoop van AI-chips

Die sterke en vooral snelle stijging is grotendeels te danken aan de verkoop van de AI-chips van het bedrijf. Deze technologie vereist veel rekenkracht in datacenters, maar de cijfers bewijzen dat technologiebedrijven nog altijd aan een hoog tempo investeren in kunstmatige intelligentie.

Te hoog gewaardeerd?

Het vooruitzicht van de volgende kwartaalcijfers zorgde voor heel wat opwinding in de technologiesector. Beleggers zijn over het algemeen heel enthousiast, maar aan de andere kant bestaat er ook de angst dat de winst in de nabije toekomst toch nog kan tegenvallen. Grote bedrijven als Nvidia worden immers nogal vaak overgewaardeerd. Hoe lang de AI-bubbel die zich rond de gigant heeft gevormd nog intact zal blijven, is dus nog maar de vraag.

Voorzichtigheid geboden

De angst voor een plotselinge tegenvaller komt vanuit verschillende hoeken, waaronder die van het Internationaal Monetair Fonds. Ook de topman van de onderneming achter ChatGPT liet eerder al vallen dat de evolutie van de AI en de massa-euforie die erbij komt kijken, doen denken aan de internetbubbel van 2000.

Zelfs binnen de AI-branche zijn er veel bezorgdheden over de duurzaamheid van het succes van Nvidia. Onder andere Sam Altman, CEO van OpenAI, heeft er zijn mening over en zegt dat veel aspecten van kunstmatige intelligentie ‘bubbelachtig’ aanvoelen. Dergelijke uitspraken doen het succes van Nividia in de laatste jaren allesbehalve teniet, maar het maakt wel duidelijk dat de meningen rond het bedrijf verdeeld en AI zijn.

Grote techbedrijven investeren al jaren miljarden dollars en euro’s in AI, maar dat vertaalt zich tot nu toe nog niet in merkbare winst, althans voor de meeste ondernemingen. Dat is precies de reden waarom veel experts zich zorgen maken over de duurzaamheid van kunstmatige intelligentie. Is AI de nieuwe financiële zeepbel en staat die zeepbel op barsten?

Weinig winst

Hoewel de hype rond kunstmatige intelligentie ongetwijfeld groot is en zelfs buitengewone proporties aanneemt, boeken nog maar weinig bedrijven effectief winst, zegt Tim Brys, AI-onderzoeker. Die gedachte geeft goed weer waarom veel bedrijven bang zijn deel uit te maken van een AI-zeepbel, die, als hij barst, een grote impact zal hebben op de economie. 

Anderen beweren dan weer dat er geen sprake kan zijn van een zeepbel, omdat de economie in zijn huidige staat daar gewoon niet geschikt voor is. Volgens hen is het gewoon een kwestie van tijd voor de bedrijven die kunstmatige intelligentie gebruiken effectief winst boeken.

Hoge waardering van tech companies

Dat de waardering van bekende AI-developers grote proporties aanneemt, staat buiten kijf: OpenAI, Meta, Nvidia en meer investeren miljarden in nieuwe data centers, medewerkers en zelfs aandelen van andere techbedrijven. 

Zo is er Nvidia, dat met zijn laatste kwartaalcijfers een nieuwe trend in gang zet en het vertrouwen in kunstmatige intelligentie sterk heeft doen toenemen. 

Waarschuwing voor de toekomst

Veel analisten wachten in spanning af of de vermeende AI-zeepbel effectief zal barsten en zo ja, wanneer dat gebeurt. Verscheidene instellingen, zoals de Bank of England, waarschuwden al voor de mogelijke impact van energieproblemen of problemen met data collection op de waarde van technologiebedrijven die met AI werken. Of het barsten van de zeepbel slechts doemdenkerij is of een goed onderbouwde voorspelling, kan alleen de toekomst uitwijzen.

Generatieve AI is aan een opmars bezig, maar wat houdt deze technologie in en welke mogelijkheden biedt ze? GenAI verandert het begrip programmeren op een fundamenteel niveau, met tools als GitHub, Claude en ChatGPT, die tot een paar jaar geleden nog tot de wereld van sciencefiction behoorden.

Tegelijkertijd is het basisconcept van GenAI eenvoudig, want dergelijke tools nemen de meest banale en repetitieve taken op zich. Hierdoor kunnen softwareontwikkelaars sneller en slimmer werken.

GenAI en software development

GenAI is, in tegenstelling tot wat velen denken, meer dan gewoon een coding assistant. Het transformeert de workflow bij het coderen compleet. Tot de mogelijkheden behoren:

• Complete projectstructuren opzetten en standaardfuncties ontwikkelen
• Meerdere bestanden tegelijkertijd beheren en aanpassingen in codebases doorvoeren
• Het bouwen van API’s, back-endsystemen en front-end UI
• RPA of Repetitieve Taken Automatiseren, zoals documentatie, test cases en nog veel meer.

De 80/20-regel

Hoewel GenAI in theorie in staat is om 80% van de benodigde code voor een project te genereren, is voor die laatste heel belangrijke 20% toch nog menselijk ingrijpen nodig. Dit heet de 80/20-regel. 

Jammer genoeg vraagt die essentiële 20% vaak het meeste tijd en energie. Zoals altijd geldt dat kunstmatige intelligentie geen vervanging is voor menselijke kennis en creativiteit, maar eerder een aanvulling. 

Menselijke inbreng blijft dus essentieel, vooral als het gaat om complexe logica en diepgaande analyses, maar ook het finetunen van resultaten, debugging, creatieve oplossingen, enzovoort. Andere aspecten waarin AI niet het volledige plaatje kan bieden, zijn (cyber)beveiliging en het controleren van code.

Tot slot is de menselijke aanpak gewoonweg onmisbaar bij het leveren van maatwerk. Hoe uitgebreid de mogelijkheden van GenAI immers ook mogen zijn, deze technologie kan (nog) niet op tegen de persoonlijke aanpak van een echte, levende mens.