Het auteursrecht is altijd al een vanzelfsprekendheid geweest in de artistieke sector, maar door AI komt daar, althans in Amerika, wellicht snel verandering in. Een Amerikaanse rechter heeft onlangs immers beslist dat AI-systemen reeds uitgegeven boeken mogen gebruiken als trainingsmateriaal voor LLM of Language Learning Models.
Aangeklaagd voor schending van auteursrecht
In de VS zijn al verschillende AI-bedrijven aangeklaagd voor inbreuk op auteursrecht, omdat ze creaties van uitgevers, schrijvers en illustratoren gebruiken. The New York Times heeft bijvoorbeeld OpenAI en Microsoft voor de rechter gesleept. Vreemd genoeg stelt deze laatste in zo’n situatie vaak dat het auteursrecht zelfs niet toepasselijk is.
Een van die rechtszaken werd aangespannen door auteurs Andrea Bartz, Kirk Wallace Johnson en Charles Graeber tegen Anthropic en zijn AI-model Claude. Volgens hen zou het systeem hun artistieke werken zonder toestemming gebruikt hebben. Daartegenover stelde Anthropic dat ze wel degelijk rechtmatig gebruik hebben gemaakt van beschermde werken, ‘fair use’ in het Engels.
Tegen alle verwachtingen in was William Alsup, de rechter in de zaak, van dezelfde mening. Hij stelde dat de inhoud van de boeken op ‘transformatieve wijze’ gebruikt wordt, wat betekent dat het eindresultaat sterk verschilt van het oorspronkelijke bronmateriaal. Jammer genoeg voor de auteurs hoeft Anthropic hiervoor zelfs geen toestemming te vragen en kunnen zij er ook niets aan veranderen.
Creativiteit mogelijk maken
Anthropic is vanzelfsprekend blij met de uitspraak van de rechter, want die is volgens het bedrijf in ‘overeenstemming met het doel van auteursrecht: het mogelijk maken van creativiteit en de wetenschappelijke vooruitgang.”
Andere partijen zijn iets minder te vinden voor het oordeel van de rechter en volgens Thomas Margoni, professor aan de KU Leuven (Citip), is dat niet meer dan begrijpelijk. Het gaat immers om een van de eerste AI-gerelateerde uitspraken op het gebied van auteursrecht.
Toch is er nog een sprankeltje hoop voor de auteurs, want het oordeel is nog niet definitief. Het oordeel werd geveld in een district court, wat betekent dat het nog voor het hof van beroep kan komen en zelfs het Supreme Court.
